Tin tức
Đường vào cờ tướng (phần 1) 10:37 - Thứ 5, ngày 25/07/2019

 

Nguồn: FB - Bắc Phương Kỳ Viện

 

ĐƯỜNG VÀO CỜ TƯỚNG

 

Môn cờ tướng là môn có khá nhiều biến hóa hàm chứa, muốn học Cờ tướng tốt, tất nhiên cần có kinh nghiệm và thời gian, đối với bất kỳ vấn đề nào, đều phải trải qua quá trình tìm hiểu: từ lúc chưa hiểu mấy đến lúc hiểu kha khá. Trong quá trình đó, tất nhiên phải tiêu phí thời gian và một chút sức lực, như người ta thường nói: Phải trồng cây mới có thể hái quả. Nếu nội dung học tập theo thứ tự hợp lý ,lại có phương pháp thích hợp,thì hiệu quả thu được là trong tầm tay: tốc độ tiến bộ nhanh chóng, thậm chí học 1 mà biết 2,3.

 

1. Những vấn đề cơ sở:

 

Người mới học thường có câu hỏi: Nên học cái gì trước, cái gì sau ?học cái gì thì có hiệu quả thực tế nhất?Những vấn đề này đúng là rất cần giải đáp.


Nếu bạn chưa học cờ, mong bạn theo thứ tự các giai đoạn học tập và nội dung học tạp đã sắp xếp lần lượt dưới đây. Nếu bạn đã có thời gian nghiên cứu học tập nhất định thì cũng có thể tự mình đối chiếu thứ tự này với năng lực và quá trình học tập của bản thân, để học cao lên nữa.

 

* Giai đoạn nhập môn

 

Đầu tiên nên hiểu đại khái về lịch sử Cờ Tướng. Học tập và nắm vững cách đi quân cờ, hiểu sơ lược về phân định kết quả: Thắng (ăn Tướng) - Thua (bị ăn Tướng) , Hòa (không ai có khả năng ăn Tướng của ai). Biết kí hiệu khi ghi chép ván cờ để tự mình xem sách, hiểu các tri thức cơ bản, thông thường.

 

Học tập các cách chiếu hết cơ bản và các mẫu cờ tàn thực dụng cơ bản (đơn giản, rõ ràng nhất) Hiểu được lý do mỗi nước đi (khả năng phân tích đơn giản) trong các mẫu chiếu hết và các mẫu cờ tàn cơ bản.

 

Biết phân biệt các loại, các cách bày trận, nắm phương pháp, lựa chọn các loại bố cục cơ bản thường gặp để học tập. Nắm được phương pháp lý luận cơ bản của bố cục, các chiến thuật cơ bản cùng với các đòn chiếu hết cơ bản và thực dụng.

 

Từ các mẫu chiếu hết trong trung cục, học tập chiến lược và chiến thuật trung cục, tiến tới hiểu được nguyên tắc chiến thuật và lý luận cơ bản của trung cục.Xem đấu cờ hoặc học tập ván cờ của danh thủ, thông qua phân tích, bình luận của cao thủ mà học các cách vận dụng kỹ chiến thuật của họ.

 

Tiến hành luyện tập thực chiến (với sự kết hợp những gì đã học: tàn cục, sát pháp, trung cục, bố cục). hình thức luyện tập có thể là xa luân chiến (vòng tròn, đánh với nhiều người) hoặc một đối một, hoặc chơi với cao thủ (cao thủ đánh đồng loạt với nhiều người đang học cờ) vv .. Nắm được các hình thức và yêu cầu của các giải thi đấu. Nếu có điều kiện thì tìm hiểu cách sử dụng đồng hồ chơi cờ, và thành thạo ghi chép biên bản Từng bước tập luyện khả năng nhớ ván cờ và khả năng phân tích lại ván cờ (để rút kinh nghiệm).

 

* Giai đoạn củng cố và nâng cao

 

Bắt đầu học tập các cách chiếu hết (sát pháp) hơi phức tạp. Rồi độc lập giải các hình chiếu hết trong sách cổ. Từng bước rèn luyện khả năng tính nhẩm . Học tập và xem xét các mẫu chiếu hết trong thực chiến. Thành thục thứ tự và nắm vững điều kiện xảy ra sát cục bồi dưỡng cảm giác sát cục.

 

Tiếp tục học sâu vào cờ tàn, với hình thức học theo từng chuyên đề nhỏ với các mâu thắng hòa thực dụng. Học tập cờ tàn của danh thủ, từng bước hệ thống hóa cờ tàn.Căn cứ đặc điểm bản thân (điều kiện và xu hướng yêu thích) mà chọn lấy 3 hoặc 5 loại hình bố cục (đi trước và đi sau). Từ việc bắt chước sử dụng các nước đi mẫu vào thực chiến để làm quen với bố cục, mà biết được bản thân thích hợp nhất với loại nào để chọn học sâu. Mỗi loại bố cục đều có chiến lược và chiến thuật tương ứng để vận dụng, tạm thời nên học theo loại bố cục phù hợp với cả tỉnh của mình, như thế, thuận lợi hơn trong việc áp dụng kỹ, chiến thuật.

 

Tiếp tục học các chiến thuật hơi phức tạp của trung cục, kết hợp với thực chiến để nắm bắt lý luận trung cục. Nghiên cứu đối sách và phương pháp tính toán. Lưu ý giải quyết các vấn đề quá độ khi chuyển giao các giai đoạn: từ bố cục sang trung cục, từ trung cục sang tàn cục (đặt mục đích phù hợp với điều kiện thực tế trên bàn cờ và cố gắng đạt mục đích). Từng bước bồi dưỡng năng lực kết hợp tư tưởng chiến lược với ý thức, cảm giác chiến thuật.

 

Quá trình học tập bố cục, nên kết hợp với bổ sung thục chiến, tốt nhất là thực chiến nghiêm cẩn theo yêu cầu giống như đấu giải cờ (giải cờ 2 người, hoặc nhiều người). Cũng có thể thử tập chơi cờ nhanh, qua đó hiểu ro hơn về luật cờ, cách thức đặc điểm của việc tham gia thi đấu. Đấu xong có thể cùng nhau xem lại ván cờ, từng bước tiến hành tự tổng kết và học tâp (các vấn để chiến lược chiến thuật, tâm lý và kỹ xảo).

 

Gắng học thêm một số ván cờ của danh thủ thực chiến. Để hiểu thêm về tâm lý thì đấu, cách nghĩ chiến lược và cách thực hành các đòn chiến thuật.Trên đây là chúng tôi dựa vào kinh nghiệm dạy cờ nhiều năm mà sắp xếp 2 giai đoạn đầu của quy trình học cờ dành cho những người mới học cờ. Người mới học có thể tùy theo trình độ bản thân, mức độ hứng thú với việc rèn luyện cờ mà lựa chọn và sắp xếp cách học. Nhưng nhất định chú trọng thứ tự: từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó, chú trọng cơ sở, nguyên tắc áp dụng từng giai đoạn và nguyên tắc toàn cục. Dựa vào quy trình đã nói trên học lấy một ít kiến thức cơ sở, tự kiểm tra mình đã có đủ cơ sở kiến thức chưa, bởi vì việc phát triển đến trình độ cao thâm, rất phụ thuộc vào kiến thức cơ sở.

 

*Đánh cờ thực chiến

 

Thực chiến là cách chính để nâng cao sức cờ, trong thực chiến có cả học tập và rèn luyện, chỉ có dựa vào thực chiến mới có thể đào sâu, lý giải, tiêu hóa và hấp thụ nội dung của sách vở Cũng chỉ có qua nhiều lần thực chiến, mới có thể từng bước trực tiếp tích lũy kinh nghiệm và kiến thức hữu ích, mới có thể xóa bỏ bệnh lý thuyết suông. Trong khi thực chiến, người mới học nên chú ý mấy vấn đề sau: 


- Số lượng ván cờ hợp lý, quá ít hay quá nhiều đều có ảnh hưởng tới việc nâng cao sức cờ. Đánh quá ít thì không thể kịp thời ấn chứng sở học (gồm tri thức và lý luận), lại còn làm giảm bớt hứng thú học cờ, quan trọng hơn cả là thiếu xót về rèn luyện, ảnh hưởng trực tiếp đến những tích lũy về kinh nghiêm. Đánh cờ quá nhiều, thường lại do quá hứng thú mà muốn đánh, khi đánh cờ sẽ chỉ muốn đánh nhiều ván và đánh nhanh mà không chịu suy nghĩ, như thế thì không chỉ vô ích trong việc nâng cao, mà còn nuôi dưỡng bệnh tùy tiện khi đánh cờ (và cả khi suy nghĩ thế mới nguy hiểm), còn không bằng từ từ dần dần, đánh ván nào nghĩ kỹ ván đó.

 

Theo tình huống thông thường, thiếu nhi có thể đánh 150 - 180 ván mỗi năm cũng được, người lớn thì 120 - 150 ván mỗi năm là thích hợp.

 

- Phải chú ý chất lượng ván cờ, đầu tiên, trình độ đối thủ không nên khác biệt nhiều so với trình độ của mình, họ hơi giỏi hơn một chút là tốt nhất, trình độ gần nhau tiện cho giao lưu, có ích cho việc cùng nhau tiến bộ; để chất lượng đánh cờ đạt hiệu quả cao và giữ được hứng thú, phải tránh đối thủ trình độ cách quá xa. Tiếp theo, bất kể đối thủ cao hay thấp, tại mỗi nước cờ, mỗi ván cờ phải nhìn nhận trách nhiệm với kết quả thắng bại, chỉ có như thế, thì khi lâm trận, đầu óc mới hoạt động hết công suất có ích cho rèn luyện và nâng cao Đánh cờ chất lượng, thì kiến thức và sở học mới được kiểm nghiệm chặt chẽ, mới đạt được mục đích thực sự của lý giải và hấp thu kiến thức.

 

- Đánh cờ xong phải kịp thời xem lại, tổng kết chính xác được mất; cho dù đối với kỳ thủ trình độ cao thì đây cũng vẫn là một kỹ thuật luyện tập rất là quan trọng. Muốn xem lại thì tất nhiên cần ghi chép, ghi chép trong khi đánh cờ hoặc sau khi đánh cờ nhớ lại mà chép đều được, chỉ yêu cầu không được sai, nhầm thứ tự nước đi. Ván cờ dù tháng hay thua, cũng đều cần phải xem lại. Nếu là ván thắng thì không những tổng kết kinh nghiệm đó lần sau phát huy, mà còn cố sức tìm kiếm nước cờ chưa mạnh tuyệt đối. Nếu là ván thua, đương nhiên xem lại tìm sai sót, mà cần ghi nhớ để khi tiến bộ sẽ đánh lại. Như thế, ấn tượng mới sâu Sắc và dễ nhớ, để hiểu và hấp thu. Mới có thể qua mỗi ván cờ mà tiến mỗi bước.

 

- Khi xem lại, tự mình phải công bằng khách quan, nhìn nhận chính xác sự việc để phân tích biện chứng, trọng điểm là từ phương pháp tư duy, lý luận, tính toán mà tìm được tính quy luật của vấn đề, không chỉ dựa vào mỗi nước cờ hay hoặc dở, chiến thuật thi hành được hay mất. Tốt nhất có điều kiện nên mời cao thủ giúp đỡ phân tích, chỉ cho chỗ xấu tốt, được mất, như vậy sẽ biết ta còn sai sót chỗ nào, tiện cho việc nâng cao. Kết hợp ván cờ của mình, với tham khảo đối chiếu các kỳ phổ liên quan của cao thủ, hoặc ít nhất cũng tìm được sách chuyên môn về bố cục hoặc tàn cục để thấy được những chỗ cần sửa chữa trong cách đi của mình, lại thấy được cách tư duy của bản thân với của cao thủ khác nhau thế nào, tiện cải thiện tư duy, mau chóng tiến bộ.

 

- Cần kịp thời bổ sung các chỉnh lý vào kỳ phố (biên bản): 1 là các bình luận, chú thích đơn giản về được hay mất, 2 là thông tin thời gian để thuận tiện phân loại, lưu trữ và tra cứu, phân tích. Cứ làm mãi như thế : THỰC CHIẾN - TỔNG KẾT - HỌC TẬP, rồi lại thực chiến - tổng kết -học tập, một quá trình tuần hoàn không ngừng nghỉ, mới có thể củng cố kiến thức đã học, mới phát hiện được vấn đề nảy sinh, rồi mới tìm phương hướng giải quyết vấn đề, cứ thế không ngừng, là con đường nâng cao trình độ thực chiến vậy!

Tin liên quan
Chiến chuật công sát trong cờ tướng 09:45 - Thứ 5, ngày 12/12/2019